header afbeelding

Koopkracht in huidige pensioenstelsel niet veilig

Veel pensioenfondsen hebben al jarenlang, ondanks hoge rendementen op de beleggingen, de pensioenen niet kunnen indexeren. Of beter gezegd op basis van de geldende regelgeving niet mogen indexeren.

Omdat de opgebouwde aanspraken een grote mate van zekerheid kennen, en kortingen slechts in hoge uitzondering aan de orde zijn, moet er bij de berekening van die verplichtingen van worden uitgegaan dat die gebeuren op basis van de risicoloze rente. En omdat die verplichtingen betrekking hebben op heel lange periodes (tot wel 60 jaar en langer) heeft een schommeling van de rente grote gevolgen voor het geld dat pensioenfondsen daarvoor opzij moeten zetten.

Voor een pensioenfonds als PFZW, met veel jongeren in het bestand, betekent een aanpassing van de rente met 1% ongeveer 17 punten in de aan te houden reserve. Bij rentedaling stijgen dus de verplichtingen, bij een renteverhoging gaat het omgekeerd.

Daarnaast speelt een rol dat alvorens tot indexatie mag worden overgegaan eerst buffers moeten worden aangehouden om tegenvallers in de toekomst te kunnen opvangen. Zo mag nu pas bij een dekkingsgraad van 110% gedeeltelijk worden geïndexeerd en mag volledige indexatie pas worden toegekend bij 125% dekkingsgraad.

Die geldende rekenregels hebben een aantal nadelen

1. Door de grote mate van instabiliteit van de risicoloze rente die van dag tot dag sterk kan schommelen, vindt er achter de schermen voortdurend inkomensoverdracht plaats tussen jong en oud. Dit kan alleen worden opgelost door een meer stabiele rendementsrente toe te laten of door niet langer te spreken over zekere aanspraken.

2. Door de stapeling van zekerheden, waarbij risicoloze rente gecombineerd wordt met gedwongen buffervorming, is iedere aansluiting met de reële economische ontwikkelingen verloren gegaan.

3. In de afgelopen jaren met goede vermogensopbrengsten (gemiddeld nog altijd ruim 8% op jaarbasis) met een bijna verdubbeling van het vermogen in 12 jaar tijd, kon door de rentedaling die tot een sterke verhoging van de verplichtingen leidden, toch niet worden geïndexeerd.